Historia Parafii

Wspólnota katolicka - "więzienne" początki

W 1856 roku oddano do użytku nowo wybudowane więzienie (na 400 więĄniów), którego "tymczasowi lokatorzy" zatrudnieni byli w tutejszych hutach i kopalniach. Na pierwszym piętrze wspomnianego budynku znajdowała się kaplica pod wezwaniem św. Wawrzyńca. W niej to właśnie pracą duszpasterską wśród więĄniów prowadził ówczesny proboszcz parafii Najświętszej Maryi Panny w Bytomiu, ks. Józef Szafranek znana postać na Śląsku.
W 1866r więzienie zlikwidowano a budynek przeznaczono na szkołę ludową (przemianowaną w póĄniejszych latach na Szkołę Podstawową nr6 - istniejącą do 1980 r. w miejscu skrzyżowania obecnych ulic Tuwima i Katowickiej), pozostawiając kaplicę, w której jak już wspomniano, nabożeństwa odprawiali zarówno katolicy jak i ewangelicy.
Niedługo póĄniej bo w 1867r przy kaplicy utworzono filię parafii kochłowickiej, której pierwszym kuratusem został ks. Karol Ditrich. Po przeniesieniu do Koszęcinajego zastępcą został ks. kuratus Ernest Weinhold.
Z czasem parafia powiększyła się do tego stopnia, że dotychczasowa kaplica nie mogła pomieścić wszystkich wiernych zgromadzonych na nabożeństwach (w 1871r ponad 3500 osób). W związku z tym ks. Weinhold zwrócił się do hrabiego Donnersmarcka o wybudowanie kościoła.
Hrabia Donnersmarck zlecił zadanie postawienia kościoła budowniczemu Steinbergowi. Budowę świątyni p.w. św. Wawrzyńca rozpoczęto zatem w 1873r. a jej poświęcenia dokonano już 14 grudnia 1874r. Świątynia ta stała przed wejściem do obecnego kościoła a jej prezbiterium znajdowało się w miejscu gdzie dziś stoi krzyż misyjny. W głównym ołtarzu umieszczony był obraz św. Wawrzyńca przeniesiony z kaplicy domu karnego. Wraz z postawieniem kościoła utworzono również samodzielną parafię wirecką, której proboszczem został ks. Ernest Weinhold.
W 1891r. część Nowej Wsi zostaje odłączona od dotychczasowej parafii kochłowickiej by zostać wcieloną do Wirku. W związku z powiększeniem parafii, władze kościelne przydzieliły proboszczowi pierwszego kapelana, którym został ks. Grunt.
Następnego roku parafię odwiedził ks. kardynał Kopp z Wrocławia by konsekrować kościół i bierzmować wiernych. Natomiast w 1893r. o.o. Franciszkanie z Góry św. Anny odprawili w wireckiej parafii pierwsze misje święte.
29 września 1894r. zmarł we Wrocławiu po ciężkiej chorobie ks. proboszcz Weinhold. Jego zwłoki zostały przewiezione do parafii i pochowane w kaplicy na starym cmentarzu (tego samego roku ukończono budowę nowego cmentarza, co upamiętnia stojący tam krzyż). Nowym proboszczem wireckiej parafii został ks. Antoni Gutsfeld, wprowadzony przez ks. dziekana Korusa ze Zgody.
W 1895r. parafię dotknęło tragiczne wydarzenie, którym była śmierć 24 górników podczas katastrofy w kopalni Andrzej. Zostali oni pochowani we wspólnej mogile na nowym cmentarzu (miejsce ich pochówku upamiętnia pomnik z datą l O VI 1895r.).
W 1896r. nowy proboszcz sfinansował budowę probostwa a następnego roku ukończono budowę szpitala, w którym do dziś znajduje się kaplica p.w. św. KarolaBoromeuszai św. Eufemii.

Wspólnota katolicka od czasu budowy nowej świątyni do okupacji hitlerowskiej

Ks. Antoni Gutsfeld niemal od początku objęcia parafii nosił się z zamiarem budowy nowego kościoła. Była to konieczność spowodowana ciągłym wzrostem liczby parafian (w 1906r. - 14000 osób). W lipcu 1907r. rozpoczęto budowę nowego kościoła p.w. św. Wawrzyńca i św. Antoniego a uroczystego poświęcenia kamienia węgielnego dokonano 17 maja 1908r.
Architektem świątyni był wrocławski architekt Ludwik Schneider. Warto w tym miejscu też wspomnieć, że prace ziemne, murarskie i kamieniarskie wykonał mistrz murarski Neumann z Bytomia.
Poświęcenia nowego kościoła dokonał ks. dziekan Franciszek Tylla z Chorzowa. Uroczystość ta miała miejsce 19 grudnia 1909r. W 1918r. świątynię konsekrował ks. biskup kardynał Bertram.
Po plebiscycie powiat katowicki wraz z Wirkiem przydzielono Polsce i utworzono nową diecezję katowicką. W związku z powyższym 5 maja 1922r. dotychczasowy proboszcz, ks. Gutsfeld, został przeniesiony do Gostynia w powiecie Prudnickim. Na jego miejsce przybył 7 września 1922r. ks. proboszcz Jan Szczygłowski z Szopienic.
13 czerwca 1926r. wirecką parafię odwiedził administrator apostolski ks. dr Augustyn Hlond pierwszy biskup śląski, póĄniejszy kardynał i Prymas Polski.Udzielił on parafianom sakramentu bierzmowania.
Do czasu wybuchu II wojny światowej warto wspomnieć o tak ważnych dla parafii wydarzeniach jak: poświęcenie dwóch nowych ołtarzy (św. Antoniego i Matki Boskiej Częstochowskiej), poświęcenie sztandarów Mężów Katolickich czy poświęcenie przez ks. biskupa Lisieckiego nowych dzwonów.
W 1935r. część parafii została odłączona i przydzielona do nowej placówki duszpasterskiej w Czarnym Lesie a w 1937r. do powstającej placówki p.w. św. Andrzeja Boboli.
5 kwietnia 1942 roku władze okupacyjne dokonały konfiskaty dzwonów na cele wojenne. Na szczęście kościół wirecki (jak i pozostałe kościoły dekanatu), nie został zniszczony podczas działań wojennych.

Czasy współczesne Parafii Wireckiej

Na początku kwietnia 1953r. zmarł ks. proboszcz Szczygłowski. Jego pogrzeb odbył się l O kwietnia tegoż roku na nowym cmentarzu pomiędzy wiernymi co było jego życzeniem. Administratorem parafii został dotychczasowy jej kapelan, ks. Leopold Pietroszek.
W lipcu 1954r. podczas gwałtownej burzy piorun uderzył w małą wieżę kościoła powodując znaczne straty kopuła wieży spadła na zakrystię. Następne cztery lata przyniosły wzrost prac modernizacyjnych. Odbudowano min. zniszczoną wieże, unowocześniono oświetlenie kościoła, wykonano radiofonizację. Ksiądz proboszcz Pietroszek wybudował w latach 1953/54 kotłownię i zainstalował w kościele centralne ogrzewanie.
19 czerwca 1959r. odbyły się główne uroczystości jubileuszu 50-lecia poświęcenia kościoła. Sumę pontyfikalną odprawił ks. bp. Herbert Bednorz, po której nastąpiło poświęcenie nowej figury przedstawiającą Świętą Rodzinę (obecnie znajduje się ona na zewnętrznym murze kościoła, przed zakrystią). W roku 1962 odchodzi z parafii wireckiej dotychczasowy jej proboszcz ks. Pietroszek, obejmując parafię św. Mikołaja w Bielsku-Białej. Na jego miejsce został mianowany ks. Robert Pucher.
Na lata 1966 - 1967 przypada jubileusz 1000-lecia Chrztu Polski. W parafii główne uroczystości milenijne obchodzono 14 kwietnia 1966r. Z okazji jubileuszu, od l stycznia 1966r. kopia cudownego obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej rozpoczęła odwiedziny wszystkich parafii w kraju. Niestety obraz nie dotarł na Śląsk, został bowiem zatrzymany przez ówczesne władze partyjne i odesłany pod milicyjną eskortą do Częstochowy. Postanowiono jednak nie przerywać uroczystości i w "zastępstwie" niejako obrazu, wędrowało po parafiach same jego obramowanie, gromadząc w kościołach rzesze rozmodlonych wiernych. Do parafii wireckiej "obraz" przybył 13 marca 1967r. z parafii św. Kazimierza w Katowicach i przebywał tu przez 24 godziny.
Lata 70-te można określić jako lata walki o uratowanie zabytkowej świątyni zagrożonej przez tzw. szkody górnicze. Gwałtowne wstrząsy górotworu w dniach 29 kwietnia 1972r. i 6 maja 1973r. spowodowały znaczne pęknięcia na sklepieniu i ścianie nośnej kościoła. Po interwencji kurii diecezjalnej, kopalnia "Pokój" rozpoczęła w 1974r. wykonywanie zabezpieczeń, polegających na zabudowaniu zadaszenia osadzonego na drewnianych rusztowaniach, oraz wypełnieniu pęknięć żywicami epoksydowymi. W 1976r. wykonano wokół kościoła żelbetowy pierścień wzmacniający fundamenty. Nieco wcześniej ks. proboszcz zakupił w Przemyślu dzwony, które zostały poświęcone 19 września 1975r.
W roku 1977 ks. proboszcz R. Pucher odszedł na emeryturę i na krótko (2 lata) zastąpił go ks. dr K. Tabacki. Od 10 sierpnia 1979r. proboszczem w wireckiej parafii został ks. Konrad Seligman. Z jego inicjatywy w 1984r. rusztowania we wnętrzu świątyni zostały w końcu zdemontowane a kościół wymalowano. Warto tu też wspomnieć, że w styczniu 1988r. miało miejsce uroczyste nabożeństwo ekumeniczne w wireckiej świątyni ewangelickiej. Brali w nim udział księża oraz wierni obydwu wyznań.
Od 26 sierpnia 1989r. nowym proboszczem w parafii został mianowany ks. Franciszek Zając. Podjął on trudne zadanie remontu i modernizacji zabytkowej świątyni. Z jego inicjatywy wymieniono w 1995r. wszystkie ławki, założono nowe oświetlenie i żyrandole, wymieniono posadzkę w kościele, wybudowano nowy dom katechetyczny oraz nowe probostwo. W ostatnich latach przeprowadzono generalny remont całego kościoła - wymieniono pokrycie dachu, przeprowadzono klejenie pękniętych ścian, uzupełniono tynki i wymalowano cały kościół. Wszystkie prace remontowe udało się przeprowadzić przed uroczystością 90 lecia poświęcenia kościoła i 125 lecia erygowania parafii.

Logowanie / Rejestracja

Można użyć uwierzytelniania Gmail